CMENTARZ ŻYDOWSKI I GETTO W TOMASZOWIE MAZOWIECKIM.
niedziela, 30 lipca 2006
*
Cmentarz żydowski w znajduje się przy ul. Smutnej (główna brama wejściowa od ul.Grota-Roweckiego). Został założony w 1831 roku na gruntach podarowanych Żydom przez właściciela Tomaszowa, hrabiego Antoniego Ostrowskiego.

Tomaszowska nekropolia ma powierzchnię ok. 2,9 hektara i jest ogrodzona murem z cegły. W obrębie cmentarza zachowało się około 2.000 nagrobków oraz ruiny ohelu.

Tuż przed wojną w Tomaszowie mieszkało około 13 tysięcy Żydów. Jesienią 1939 roku Niemcy spalili tomaszowską synagogę i betmidrasz. W grudniu 1940 r. utworzono getto, a w latach 1941 - 43 miały miejsce liczne deportacje Żydów do obozów koncentracyjnych i obozów pracy.


JEDNA Z CZTERECH SYNAGOG TOMASZOWSKICH. ZOSTAŁY SPALONE W DNIACH 14 I 16 PAŹDZIERNIKA 1939 R.

Po II wojnie światowej około 200 Żydów powróciło do Tomaszowa próbując reaktywować tu gminę żydowską. Wówczas też na cmentarz żydowski przeniesiono szczątki Żydów - ofiar czasów wojny i okupacji.

Dziś pozostał już tylko cmentarz i pamięć o mieszkańcach Tomaszowa. Niestety nie jest to oczywiste dla wszystkich, zarówno dla neofaszystów, społeczności lokalnej a nawet władz miasta. Los jaki spotkał cmentarz jest smutny. Został on zapomniany, zniszczony...